Kod GTU_12 w pliku JPK_V7 budzi wiele praktycznych wątpliwości, zwłaszcza w firmach świadczących usługi niematerialne. Samo przekonanie, że dana usługa „nie ma materialnego charakteru”, nie wystarcza jednak do zastosowania tego oznaczenia. W rzeczywistości GTU_12 dotyczy wyłącznie ściśle wskazanych usług, a jego użycie powinno wynikać z katalogu określonego przez Ministerstwo Finansów.
Czym jest kod GTU_12 w JPK_V7?
GTU_12 to jedno z oznaczeń grup towarów i usług stosowanych w części ewidencyjnej JPK_V7 po stronie sprzedaży. Ministerstwo Finansów wskazuje, że kod ten dotyczy świadczenia usług o charakterze niematerialnym, ale tylko tych, które zostały wyraźnie wymienione w objaśnieniach do JPK_V7. Nie obejmuje więc wszystkich usług niematerialnych występujących w obrocie gospodarczym.
Jakie usługi obejmuje GTU_12?
Według aktualnej broszury informacyjnej do JPK_VAT z deklaracją od 1 lutego 2026 r., GTU_12 obejmuje wyłącznie usługi:
-
doradcze, w tym m.in. doradztwo prawne, podatkowe oraz związane z zarządzaniem,
-
w zakresie rachunkowości i audytu finansowego,
-
prawne,
-
zarządcze,
-
szkoleniowe,
-
marketingowe,
-
firm centralnych (head offices),
-
reklamowe,
-
badania rynku i opinii publicznej,
-
w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych.
To właśnie ten zamknięty katalog ma decydujące znaczenie. Jeżeli sprzedawana usługa nie mieści się w jednej z tych grup, oznaczenie GTU_12 nie powinno być stosowane.
Kiedy należy oznaczyć sprzedaż kodem GTU_12?
GTU_12 stosuje się przy wykazywaniu sprzedaży w ewidencji JPK_V7, gdy przedmiotem transakcji jest usługa należąca do katalogu objętego tym oznaczeniem. Oznaczenie dotyczy więc faktur sprzedażowych ujmowanych w ewidencji VAT po stronie sprzedawcy. Ministerstwo Finansów wyjaśnia także, że kody GTU służą do oznaczania pozycji w ewidencji sprzedaży, a nie zakupów.
W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca świadczący na przykład usługi księgowe, prawne albo szkoleniowe powinien rozważyć oznaczenie takiej sprzedaży kodem GTU_12 w JPK_V7.
Kiedy GTU_12 nie ma zastosowania?
Najczęstszy błąd polega na automatycznym oznaczaniu kodem GTU_12 wszystkich usług niematerialnych. To podejście jest nieprawidłowe, ponieważ katalog usług objętych tym kodem jest ograniczony. Jeżeli usługa nie jest doradcza, księgowa, prawna, zarządcza, szkoleniowa, marketingowa, reklamowa albo nie mieści się w pozostałych wymienionych kategoriach, samo jej „niematerialne” podobieństwo nie daje podstaw do użycia GTU_12.
Ministerstwo Finansów wskazuje również, że oznaczenia GTU nie mają zastosowania do nabyć, nawet jeśli po stronie nabywcy pojawiają się zapisy po stronie sprzedażowej, jak przy niektórych szczególnych rozliczeniach.
Dlaczego prawidłowa kwalifikacja usługi ma znaczenie?
W przypadku GTU_12 kluczowe znaczenie ma prawidłowe ustalenie, czym faktycznie jest dana usługa. Nie wystarczy nazwa handlowa na fakturze ani ogólne określenie typu „obsługa biznesowa” czy „wsparcie przedsiębiorstwa”. Dla celów JPK_V7 liczy się rzeczywisty charakter świadczenia oraz to, czy mieści się ono w zakresie usług wskazanych przez Ministerstwo Finansów. Aktualna broszura MF dodatkowo odwołuje się przy GTU_12 do grupowań PKWiU dla poszczególnych rodzajów usług, co pokazuje, że kwalifikacja powinna być dokonywana możliwie precyzyjnie.
Podsumowanie
Kod GTU_12 w strukturze JPK_V7 dotyczy wyłącznie wybranych usług niematerialnych wskazanych przez Ministerstwo Finansów. Obejmuje on m.in. usługi doradcze, księgowe, prawne, zarządcze, szkoleniowe, marketingowe, reklamowe, badania rynku i opinii publicznej oraz badania naukowe i prace rozwojowe. Nie każda usługa niematerialna podlega temu oznaczeniu, dlatego przed zastosowaniem GTU_12 trzeba sprawdzić, czy dana sprzedaż rzeczywiście mieści się w ustawowo i technicznie określonym katalogu.
Źródło informacji:
- https://www.podatki.gov.pl/media/wgbkrejs/broszura-jpk_vat-z-deklaracj%C4%85-od-1-lutego-2026-r.pdf
- https://www.podatki.gov.pl/podatki-firmowe/jednolity-plik-kontrolny/jpk_vat-z-deklaracja/pytania-i-odpowiedzi/
Absolwent Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Od 2012 roku zawodowo związany z dziennikarstwem obejmującym tematykę US, ZUS. Współpracowałem z największymi serwisami w naszym kraju, gdzie doskonaliłem swój kunszt zawodowy. Misją moich serwisów jest dostarczanie zrozumiałej wiedzy z zakresu podatków, działalności ZUS. Prywatnie miłośnik długich wędrówek górskich.







