Od 1 maja 2026 roku nowe zasady liczenia stażu pracy obejmują także pracodawców prywatnych. Oznacza to, że do stażu pracy można doliczyć nie tylko zatrudnienie na umowie o pracę, ale również m.in. umowy zlecenia, prowadzenie działalności gospodarczej, współpracę przy działalności oraz udokumentowaną pracę zarobkową za granicą. Warunek jest konkretny: pracownik musi przedstawić pracodawcy odpowiednie zaświadczenie z ZUS albo, gdy ZUS nie może go wydać, inne dokumenty potwierdzające dany okres.
Od kiedy obowiązują nowe przepisy?
Nowe przepisy obowiązują w dwóch terminach. Od 1 stycznia 2026 roku stosują je pracodawcy z sektora finansów publicznych, a od 1 maja 2026 roku także pracodawcy spoza sektora publicznego, czyli przede wszystkim firmy prywatne.
W praktyce 1 maja 2026 roku jest datą, od której zmiana stała się powszechna dla rynku pracy. Pracownik zatrudniony w prywatnej firmie może od tego dnia wystąpić do pracodawcy o ponowne przeliczenie stażu pracy z uwzględnieniem okresów, które wcześniej często nie były brane pod uwagę.
Jakie okresy wliczają się do stażu pracy?
Do stażu pracy można doliczyć m.in. okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, współpracy z osobą prowadzącą taką działalność, zawieszenia działalności w celu osobistej opieki nad dzieckiem, wykonywania umowy zlecenia, świadczenia usług, umowy agencyjnej oraz współpracy przy takich umowach. Ustawa obejmuje również członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych oraz udokumentowaną pracę zarobkową za granicą inną niż zatrudnienie.
Najprościej mówiąc: jeżeli ktoś przez lata realnie pracował, ale nie na etacie, nowe przepisy dają mu szansę, aby ten czas został zauważony przy ustalaniu uprawnień pracowniczych.
Czy umowa zlecenia wlicza się do stażu pracy?
Tak, umowa zlecenia wlicza się do stażu pracy od 2026 roku, jeśli okres ten zostanie właściwie potwierdzony. ZUS wskazuje, że chodzi o okresy objęcia ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu.
To jedna z najważniejszych zmian, bo zlecenie przez lata było powszechną formą pracy, szczególnie na początku kariery zawodowej. Teraz taki okres może mieć realne znaczenie przy ustalaniu stażu u obecnego pracodawcy.
Czy działalność gospodarcza wlicza się do stażu pracy?
Tak, prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej wlicza się do stażu pracy, podobnie jak współpraca z osobą prowadzącą działalność. Wliczany może być także okres zawieszenia działalności gospodarczej, jeżeli zawieszenie nastąpiło w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.
Dla samozatrudnionych to przełomowa zmiana. Osoba, która przez kilka lat prowadziła firmę, a później przeszła na etat, może wykorzystać wcześniejszy okres aktywności zawodowej przy ustalaniu uprawnień pracowniczych.
Jak uzyskać zaświadczenie z ZUS?
Zaświadczenie z ZUS trzeba uzyskać elektronicznie przez konto w eZUS. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wskazuje prostą ścieżkę: należy zalogować się na konto ZUS, wybrać zakładkę „Kreator wniosku «stażowe»”, utworzyć nowy wniosek, uzupełnić dane i wysłać dokument.
Po otrzymaniu zaświadczenia pracownik przekazuje je swojemu aktualnemu pracodawcy. Jeżeli ZUS nie będzie mógł wydać zaświadczenia, np. z powodu bardzo dawnego okresu pracy, pracownik może potwierdzić staż własnymi dokumentami.
Ile czasu ma pracownik na dostarczenie dokumentów?
Pracownik ma 24 miesiące na dostarczenie dokumentów potwierdzających nowe okresy stażu. Dla osób zatrudnionych u pracodawców z sektora finansów publicznych termin liczony jest od 1 stycznia 2026 roku, a dla pracowników firm prywatnych od 1 maja 2026 roku.
To bardzo ważny termin. Jeżeli pracownik nie udokumentuje danego okresu w przewidzianym czasie, pracodawca zatrudniający go odpowiednio 1 stycznia 2026 roku albo 1 maja 2026 roku nie wliczy tego okresu do stażu, od którego zależą uprawnienia pracownicze.
Na jakie uprawnienia wpływa nowy staż pracy?
Nowy staż pracy może wpłynąć przede wszystkim na uprawnienia pracownicze zależne od długości zatrudnienia. Chodzi m.in. o wymiar urlopu wypoczynkowego, dodatek stażowy, nagrody jubileuszowe, dodatkowy urlop dla osób ze stopniem niepełnosprawności oraz wysokość odprawy pośmiertnej.
W praktyce skutki będą zależeć od sytuacji konkretnego pracownika i zasad obowiązujących u danego pracodawcy. Sama możliwość doliczenia okresu nie zawsze oznacza automatyczną wypłatę świadczenia, ale może otworzyć drogę do uprawnienia, którego wcześniej pracownik nie miał.
Czy nowe zasady wpływają na emeryturę?
ZUS wyraźnie wskazuje, że nowe regulacje nie dotyczą stażu emerytalnego, nie wpływają na prawo do emerytury i nie zmieniają sposobu obliczania jej wysokości.
To częste nieporozumienie. Nowe zasady dotyczą stażu pracy potrzebnego do uprawnień pracowniczych, a nie stażu ubezpieczeniowego używanego przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalnych.
Co powinien zrobić pracownik po 1 maja 2026 roku?
Pracownik zatrudniony w firmie prywatnej powinien sprawdzić, czy w przeszłości pracował na zleceniu, prowadził działalność gospodarczą, współpracował przy działalności albo wykonywał udokumentowaną pracę zarobkową za granicą. Jeśli tak, powinien złożyć wniosek o zaświadczenie w eZUS i przekazać dokument pracodawcy.
Najlepiej nie odkładać tego na koniec 24-miesięcznego terminu. Im szybciej pracodawca otrzyma dokumenty, tym szybciej będzie mógł przeliczyć staż i ustalić, czy pracownikowi przysługują dodatkowe uprawnienia.
Co powinien zrobić pracodawca?
Pracodawca powinien przygotować się na przyjmowanie zaświadczeń z ZUS oraz innych dokumentów potwierdzających okresy, których ZUS nie może poświadczyć. Musi też prawidłowo ocenić, czy doliczony okres wpływa na konkretne uprawnienia pracownika.
W firmach prywatnych obowiązek stosowania nowych zasad zaczyna się 1 maja 2026 roku. Od tego dnia pracodawca powinien rozpatrywać wnioski pracowników o przeliczenie stażu zgodnie z nowymi przepisami.
Najważniejsze informacje w skrócie
Od 1 maja 2026 roku nowe zasady liczenia stażu pracy obejmują wszystkich pracodawców, w tym firmy prywatne. Do stażu można doliczyć m.in. zlecenie, działalność gospodarczą, współpracę przy działalności, umowę agencyjną, wybrane okresy członkostwa w spółdzielniach oraz udokumentowaną pracę zarobkową za granicą. Potrzebne jest zaświadczenie z ZUS albo inne dokumenty, gdy ZUS nie może potwierdzić danego okresu. Pracownik ma 24 miesiące na dostarczenie dokumentów. Zmiana może wpłynąć na uprawnienia pracownicze, ale nie wpływa na emeryturę.
Absolwent Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Od 2012 roku zawodowo związany z dziennikarstwem obejmującym tematykę US, ZUS. Współpracowałem z największymi serwisami w naszym kraju, gdzie doskonaliłem swój kunszt zawodowy. Misją moich serwisów jest dostarczanie zrozumiałej wiedzy z zakresu podatków, działalności ZUS. Prywatnie miłośnik długich wędrówek górskich.
Zobacz koniecznie:
„Stażowe” – od 1 stycznia 2026 r. będzie można doliczyć do stażu pracy okresy inne niż zatrudnienie na podstawie umowy o pracę.
Dni wolne od pracy w 2026 roku. Kalendarz świąt, długie weekendy i zasady planowania urlopu
Złóż wniosek o 800+ na nowy okres świadczeniowy, który potrwa od 1 czerwca 2025 r. do 31 maja 2026 r.
Dodatek dopełniający do renty socjalnej 2026. Kto dostanie 2704,71 zł i na jakich zasadach?
Od 1 lutego 2026 roku zmiany w 800+ dla obywateli Ukrainy
Wyższy zasiłek pogrzebowy od 2026 roku. Jak go uzyskać?
Ile wynosi najniższa emerytura w 2026 roku?
Koszt całkowity zatrudnienia pracownika w 2026 roku – ile naprawdę kosztuje etat?
Od 1 marca 2026 roku wyższe limity dorabiania
Jak odebrać zaświadczenie z ZUS „Stażowe” 2026?
