Mały ZUS Plus a wakacje składkowe

Jeśli prowadzisz małą firmę, oba rozwiązania działają inaczej i uderzają w różne koszty. Mały ZUS Plus obniża miesięczne składki społeczne przez dłuższy okres, bo podstawę liczy się od dochodu z poprzedniego roku. Z kolei wakacje składkowe dają jednorazową ulgę w jednym wybranym miesiącu w roku. Najważniejsze jest to, że nie trzeba wybierać jednego kosztem drugiego. Przedsiębiorca korzystający z Małego ZUS Plus może również złożyć wniosek o wakacje składkowe. Zwolnienie obejmuje wtedy składki ustalane od najniższej podstawy właściwej dla tej ulgi, czyli od podstawy wyliczonej zgodnie z zasadami Małego ZUS Plus.

Czym jest Mały ZUS Plus?

Mały ZUS Plus to rozwiązanie dla przedsiębiorców, którzy mają relatywnie niewielkie przychody i dochody z działalności. Jego sens jest prosty: zamiast płacić składki społeczne od standardowej podstawy, płacisz je od podstawy powiązanej z dochodem z ubiegłego roku.

Dla wielu firm to realna ulga miesięczna, a nie symboliczna oszczędność. W 2026 roku podstawa wymiaru składek społecznych w Małym ZUS Plus musi mieścić się w przedziale od 1 441,80 zł do 5 652,00 zł. To właśnie od tej podstawy liczone są składki społeczne.

Od 1 stycznia 2026 roku zasady liczenia okresu korzystania z tej ulgi zostały uproszczone. Obecnie niższe składki można opłacać przez maksymalnie 36 miesięcy w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności. Niewykorzystane miesiące nie przechodzą na kolejny cykl.

Czym są wakacje składkowe?

Wakacje składkowe to dobrowolne zwolnienie z opłacania własnych składek społecznych za jeden wybrany miesiąc w roku. Ulga obejmuje składki emerytalne, rentowe, wypadkowe, dobrowolne chorobowe, jeśli było wcześniej opłacane, a także Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Nie obejmuje natomiast składki zdrowotnej.

To ważna różnica, bo wiele osób błędnie zakłada, że w miesiącu wakacji składkowych nie płaci się już nic. Tak nie jest. Składka zdrowotna nadal pozostaje do zapłaty. Dodatkowo zwolnienie dotyczy wyłącznie składek przedsiębiorcy za samego siebie, a nie składek opłacanych za pracowników, zleceniobiorców czy osoby współpracujące.

Czy Mały ZUS Plus i wakacje składkowe można łączyć?

Tak, i to jest najważniejsza informacja z praktycznego punktu widzenia. Osoba rozliczająca składki w formule Małego ZUS Plus może skorzystać również z wakacji składkowych. Potwierdza to sposób rozliczania dokumentów dla przedsiębiorców objętych Małym ZUS Plus, którzy jednocześnie korzystają ze zwolnienia za wybrany miesiąc.

W praktyce wygląda to tak, że przez większość roku płacisz niższe składki społeczne wyliczone od dochodu, a w jednym miesiącu w ogóle ich nie opłacasz, oczywiście w zakresie objętym zwolnieniem. To oznacza, że oba mechanizmy mogą się uzupełniać, zamiast wzajemnie wykluczać.

Co daje większą oszczędność?

To zależy od sytuacji firmy, ale odpowiedź najczęściej brzmi: największy efekt daje połączenie obu ulg.

Mały ZUS Plus obniża comiesięczne obciążenia przez dłuższy czas. Dla działalności o niskim lub umiarkowanym dochodzie to często najważniejsza ulga w całym roku. Z kolei wakacje składkowe działają jak jednorazowy oddech finansowy. Nie zmieniają całorocznego modelu rozliczeń, ale pozwalają obniżyć koszty w jednym wybranym miesiącu, na przykład wtedy, gdy firma ma sezonowy spadek przychodów albo większe wydatki inwestycyjne.

Najprościej ująć to tak:
Mały ZUS Plus poprawia płynność przez wiele miesięcy, a wakacje składkowe dają punktowe odciążenie w jednym konkretnym miesiącu.

Kto może skorzystać z Małego ZUS Plus?

Z tej ulgi mogą korzystać przedsiębiorcy, którzy spełniają ustawowe warunki. Najważniejsze z nich to przychód z działalności w poprzednim roku nie wyższy niż 120 000 zł oraz prowadzenie działalności przez co najmniej 60 dni w poprzednim roku. Jeżeli działalność była prowadzona krócej, limit przychodu ustala się proporcjonalnie.

Nie każdy jednak ma do niej dostęp. Z Małego ZUS Plus nie skorzystają między innymi osoby rozpoczynające działalność, przedsiębiorcy rozliczający się kartą podatkową i jednocześnie korzystający ze zwolnienia z VAT, osoby prowadzące inną pozarolniczą działalność, na przykład jako wspólnicy spółki jawnej, a także ci, którzy wykonują działalność na rzecz obecnego lub byłego pracodawcy w takim samym zakresie jak wcześniej.

Kto może skorzystać z wakacji składkowych?

Z wakacji składkowych mogą skorzystać mikroprzedsiębiorcy wpisani do CEIDG, którzy ubezpieczają do 10 osób, czyli siebie i maksymalnie 9 innych osób, a ich obrót nie przekracza 2 mln euro. Zwolnienie dotyczy wyłącznie własnych składek przedsiębiorcy.

Jest też istotny warunek praktyczny: wniosek składa się w miesiącu poprzedzającym miesiąc, za który chcesz uzyskać zwolnienie. Nie da się tego zrobić dwa miesiące wcześniej ani po czasie. Jeśli chcesz mieć zwolnienie za lipiec, wniosek trzeba złożyć w czerwcu. Wniosek składa się wyłącznie elektronicznie.

Jaki termin trzeba zapamiętać?

Najważniejsza zasada jest bardzo prosta: miesiąc wcześniej. To termin, którego nie warto przegapić, bo złożenie wniosku poza właściwym miesiącem oznacza brak zwolnienia.

W przypadku Małego ZUS Plus kluczowe są z kolei terminy zgłoszeniowe na początku roku lub po zmianie sytuacji ubezpieczeniowej. Dla osób zgłaszających się do ulgi w 2026 roku po raz pierwszy albo po przerwie termin przypadł do 2 lutego 2026 roku, a dokumenty rozliczeniowe należało przekazać do 20 lutego 2026 roku.

Czy wakacje składkowe obniżają emeryturę albo przerywają ubezpieczenie?

Nie. To jedna z najczęściej powtarzanych wątpliwości, ale w tym przypadku ciągłość ochrony zostaje zachowana. Składki objęte zwolnieniem są finansowane z budżetu państwa, więc wliczają się do przyszłej emerytury lub renty, a przedsiębiorca zachowuje prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

To dobra wiadomość szczególnie dla osób, które obawiają się, że miesiąc bez płatności będzie oznaczał lukę w historii ubezpieczenia. Nie trzeba też zawieszać działalności. Można normalnie pracować, wystawiać faktury i osiągać przychód.

Co bardziej opłaca się w 2026 roku?

Jeśli spełniasz warunki do Małego ZUS Plus, zwykle warto z niego korzystać, bo obniża składki społeczne regularnie, a nie tylko jednorazowo. Z kolei wakacje składkowe warto potraktować jako dodatkowe narzędzie do zarządzania kosztami, zwłaszcza wtedy, gdy wiesz, że w konkretnym miesiącu firmowy budżet będzie bardziej napięty.

Najbardziej opłacalny model dla małej firmy często wygląda więc tak:
najpierw niższe składki społeczne w formule Małego ZUS Plus, a potem dodatkowo jeden miesiąc wakacji składkowych w najlepiej dobranym terminie.

Paweł Zacharczuk

Absolwent Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Od 2012 roku zawodowo związany z dziennikarstwem obejmującym tematykę US, ZUS. Współpracowałem z największymi serwisami w naszym kraju, gdzie doskonaliłem swój kunszt zawodowy. Misją moich serwisów jest dostarczanie zrozumiałej wiedzy z zakresu podatków, działalności ZUS. Prywatnie miłośnik długich wędrówek górskich.

Zobacz koniecznie:

Od 1 listopada 2024 można składać wnioski o wakacje składkowe Wakacje składkowe w ZUS 2026 Mały ZUS plus 2021 – Co trzeba zrobić, aby skorzystać od 1 stycznia z ulgi mały ZUS plus? Mały ZUS od 1 stycznia 2019 r. 31 stycznia 2025 upływa termin na zgłoszenia do ulgi Mały ZUS Plus Jak przedłużyć mały ZUS plus przy działalności na mniejszą skalę? Mały ZUS Plus 2022 – Jakie warunki trzeba spełnić żeby płacić niższe składki? „Mały ZUS plus” od 1 lutego 2020 r. – Na czym polega, Jakie dokumenty złożyć, Kto może skorzystać? Mały ZUS Plus 2023 – ile wynosi i dla kogo? Mały ZUS plus 2026 – nowe zasady, które trzeba znać!