Co zmieni się dla marynarzy od 1 stycznia 2026 r.?

Od 1 stycznia 2026 r. wchodzą w życie istotne zmiany w przepisach dotyczących marynarzy. Ustawodawca wprowadza nowy tytuł ubezpieczeniowy: marynarz oraz nowy kod tytułu ubezpieczenia: 24 00 XX. Oprócz tego pojawi się nowy rodzaj płatnika składek – ubezpieczony, który jest marynarzem będzie zobowiązany do opłacania składek na własne ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe) oraz na ubezpieczenie zdrowotne. Sprawdź jakich dokładnie marynarzy będą dotyczyć zmiany wprowadzone od 1 stycznia 2026 r. poniżej.

Spis treści:

Nowe regulacje dla marynarzy już od stycznia 2026r.

Marynarze nowe regulacje już od stycznia❗️

✅ Marynarze, bez względu na banderę statku, będą mogli samodzielnie opłacać składki jako płatnicy.

✅ Nowe rozwiązania dotyczą zarówno osób, które pływają pod banderą państw trzecich, jak i tych zatrudnionych w krajach UE i EFTA.… pic.twitter.com/PSFPXWfSl9

— ZUS (@zus_pl) December 17, 2025

Marynarz jako płatnik składek

Jeśli jesteś marynarzem i umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej, możesz uzyskać status marynarza i samodzielnie zgłosić się do ZUS oraz odprowadzać składki na swoje obowiązkowe ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe) oraz na ubezpieczenie zdrowotne.

Aby zgłosić się do ZUS jako płatnik składek, wraz z dokumentem zgłoszeniowym ZUS ZUA, z kodem tytułu ubezpieczenia 24 00 XX musisz złożyć kopię zaświadczenia o statusie marynarza. Takie zaświadczenie wyda Ci – w zależności od tego, czy skorzystasz z pośrednictwa w zawarciu umowy z armatorem, czy nie – agencja zatrudnienia albo dyrektor urzędu morskiego właściwy dla Twojego miejsca zamieszkania. Instytucje te w zaświadczeniu nie tylko potwierdzą Twój status marynarza, ale także wskażą:

datę uzyskania statusu marynarza,
datę rozpoczęcia pracy na statku morskim,
datę planowanego zakończenia pracy na statku morskim.

Kopię zaświadczenia możesz przekazać do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych elektronicznie, listownie lub osobiście.

Zaświadczenie o statusie marynarza będzie ważne przez 1 miesiąc od daty wydania, dlatego możesz się zgłosić do ubezpieczeń nie później niż ostatniego dnia jego ważności. Jeżeli ostatni dzień ważności zaświadczenia o statusie marynarza wypadnie w dniu ustawowo wolnym od pracy lub w sobotę, to termin na zgłoszenie do ubezpieczeń upłynie następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą.

Jeśli zgłosisz się po terminie to ZUS nie będzie mógł objąć Cię ubezpieczeniami jako marynarza.

Jeśli zgłosisz się w terminie, ZUS obejmie Cię tymi ubezpieczeniami:

od dnia, który jest oznaczony w zaświadczeniu jako dzień uzyskania statusu marynarza – jednak nie wcześniej niż 1 stycznia 2026 r.,
do dnia, w którym upłynie 12 miesięcy kalendarzowych, liczonych od dnia oznaczonego w zaświadczeniu jako dzień uzyskania statusu marynarza.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie będzie przy tym uwzględniać okresów zawieszenia. Zawieszenie statusu marynarza nie spowoduje, że dzień, w którym upłynie 12 miesięcy kalendarzowych, zostanie przesunięty. Po upływie 12 miesięcy wyrejestruj się z ubezpieczeń.

Możesz zawiesić swój status marynarza

Możesz zawiesić swój status marynarza na okres nie krótszy niż 1 pełny miesiąc kalendarzowy i nie dłuższy niż 3 miesiące w danym roku kalendarzowym, jeżeli w tym czasie nie będziesz wykonywać pracy na morzu. Aby poinformować ZUS o zawieszeniu statusu marynarza, przekaż zgłoszenie wyrejestrowania z ubezpieczeń zarówno płatnika składek jak i ubezpieczonego. Jeśli zechcesz wznowić status, ponownie zgłoś się do ubezpieczeń (ZUS ZUA). Na wyrejestrowanie z ubezpieczeń i zgłoszenie do ubezpieczeń w związku z zawieszeniem statusu marynarza masz 7 dni.

Zawieszenie statusu marynarza wskazujesz w dokumencie:

ZUS ZWPA jako kod przyczyny wyrejestrowania płatnika: 218 – zawieszenie statusu marynarza.
ZUS ZWUA jako kod przyczyny wyrejestrowania ubezpieczonego: 750 – zawieszenie statusu marynarza.

Zawieszenie statusu marynarza zgłaszasz na formularzu ZUS ZWPA oraz ZUS ZWUA, natomiast wznowienie statusu marynarza zgłaszasz na formularzu ZUS ZUA.

Okres zawieszenia statusu jest wyłączony z okresu, w którym marynarz podlega ubezpieczeniom. W konsekwencji składki za ten okres nie są należne. Oznacza to, że w czasie trwania zawieszenia nie masz obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne ani ubezpieczenie zdrowotne. Dla celów świadczeń okres zawieszenia będzie okresem nieskładkowym, czyli takim, który nie będzie uwzględniany przy ustalaniu prawa do świadczeń. Gdy jako płatnik składek na własne ubezpieczenia zawiesisz status marynarza, ZUS nie obejmie Cię w tym okresie ochroną ubezpieczeniową związaną ze świadczeniami pieniężnymi z tytułu choroby, macierzyństwa, wypadków przy pracy czy długotrwałej niezdolności do pracy. ZUS okresu zawieszenia nie uwzględnia także przy ustalaniu prawa do świadczenia emerytalnego lub rentowego.

Jeżeli zgłosisz się do ubezpieczeń w terminie, będziesz podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom:

emerytalnemu,
rentowym,
chorobowemu,
wypadkowemu,
zdrowotnemu.

ZUS obejmie Cię tymi ubezpieczeniami nawet wówczas, gdy będziesz jednocześnie:

wykonywać umowę o pracę nakładczą,
wykonywać umowę zlecenia (umowę o świadczenie usług),
prowadzić pozarolniczą działalność,
współpracować z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność lub korzystającą z ulgi na start,
posłem albo senatorem pobierającym uposażenie bądź posłem do Parlamentu Europejskiego,
pobierać stypendium jako słuchacz Krajowej Szkoły Administracji Publicznej im. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego,
doktorantem otrzymującym stypendium doktoranckie,
duchownym.

Z tych wymienionych tytułów do ubezpieczeń możesz się dobrowolnie zgłosić do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Możesz także zmienić tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z marynarza na któryś z wymienionych, ale pod warunkiem, że podstawa wymiaru składek z wybranego tytułu do ubezpieczeń w danym miesiącu będzie nie niższa niż kwota minimalnego wynagrodzenia.

Inaczej będzie, jeśli będziesz jednocześnie pobierać zasiłek macierzyński lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Wówczas jako marynarz możesz podlegać ubezpieczeniom społecznym tylko na swój wniosek. Obowiązkowo ZUS obejmie Cię wyłącznie ubezpieczeniem zdrowotnym.

Marynarz jako pracownik lub płatnik składek na swoje ubezpieczenia

Jako marynarz zatrudniony pod polską banderą możesz wybrać:

czy chcesz, aby armator zgłosił Cię do ubezpieczeń jako pracownika (wówczas będzie miał obowiązek odprowadzania składek od Twojego przychodu na dotychczasowych zasadach),
czy chcesz samodzielnie zgłosić się do ZUS z kodem tytułu ubezpieczenia 24 00 XX i opłacać składki na własne ubezpieczenia.

Jeśli polski armator zgłosił Cię do ubezpieczenia z tytułu wykonywania marynarskiej umowy o pracę, ale chcesz podlegać ubezpieczeniom jako marynarz (opłacać składki na własne ubezpieczenia), musisz złożyć swojemu pracodawcy oświadczenie o wyborze tytułu marynarza oraz przekazać kopię zaświadczenia o statusie marynarza. W takim przypadku pracodawca musi wyrejestrować Cię z ubezpieczeń jako pracownika, a Ty możesz zgłosić się samodzielnie w ZUS jako marynarz.

Jeżeli dopiero rozpoczynasz pracę na morzu na statku o przynależności polskiej na podstawie marynarskiej umowy o pracę, będziesz podlegać ubezpieczeniom społecznym z tytułu stosunku pracy. Przed upływem 7 dni od nawiązania stosunku pracy możesz jednak złożyć pracodawcy oświadczenie o zmianie tytułu do ubezpieczeń społecznych na bycie marynarzem oraz zgłosić się do ubezpieczeń społecznych jako marynarz.

Więcej informacji przeczytasz: https://www.zus.pl/-/zmiany-dla-marynarzy-od-1-stycznia-2026-r.

5/5 - (1 vote)

Paweł Zacharczuk

Absolwent Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Od 2012 roku zawodowo związany z dziennikarstwem obejmującym tematykę US, ZUS. Współpracowałem z największymi serwisami w naszym kraju, gdzie doskonaliłem swój kunszt zawodowy. Misją moich serwisów jest dostarczanie zrozumiałej wiedzy z zakresu podatków, działalności ZUS. Prywatnie miłośnik długich wędrówek górskich.