Emeryt, który osiągnął powszechny wiek emerytalny, może prowadzić działalność gospodarczą bez limitu dorabiania i co do zasady nie musi opłacać obowiązkowych składek społecznych z firmy, a jedynie składkę zdrowotną. Inaczej wygląda to przy wcześniejszej emeryturze: od 1 marca 2026 r. przychód do 6438,50 zł brutto miesięcznie nie wpływa na świadczenie, przychód między 6438,50 zł a 11 957,20 zł może je obniżyć, a po przekroczeniu 11 957,20 zł wypłata może zostać zawieszona. Dla wielu seniorów to bardzo dobra wiadomość: własna firma po przejściu na emeryturę jest możliwa, legalna i często finansowo opłacalna. Trzeba jednak wiedzieć, kiedy wystarczy sama składka zdrowotna, kiedy można wejść w ulgi dla przedsiębiorców i w jakich sytuacjach dorabianie zaczyna wpływać na wypłatę świadczenia.
Czy emeryt może prowadzić działalność gospodarczą?
Emeryt może założyć i prowadzić jednoosobową działalność gospodarczą dokładnie tak samo jak inny przedsiębiorca. Najważniejsza różnica dotyczy składek oraz zasad dorabiania do świadczenia.
Jeżeli masz już ustalone prawo do emerytury, działalność sama w sobie nie blokuje prowadzenia firmy. Kluczowe jest natomiast to, czy mówimy o emeryturze po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, czy o wcześniejszej emeryturze. To właśnie od tego zależy, czy obowiązują Cię limity przychodu i czy wypłata świadczenia może zostać zmniejszona albo zawieszona.
Jakie składki płaci emeryt prowadzący firmę?
W typowym wariancie emeryt z ustalonym prawem do emerytury jest zwolniony z obowiązkowych składek społecznych z działalności. Może je opłacać dobrowolnie, ale nie musi. Obowiązkowa pozostaje natomiast składka zdrowotna.
W praktyce oznacza to, że wiele osób na emeryturze prowadzi firmę taniej niż przedsiębiorca bez prawa do świadczenia. Dla budżetu miesięcznego to spora różnica, bo pełne składki społeczne w 2026 r. liczone są od podstawy co najmniej 5652,00 zł, a minimalne składki społeczne w standardowym wariancie obejmują m.in. 1103,27 zł składki emerytalnej, 452,16 zł rentowej i 138,47 zł chorobowej, jeśli ktoś zgłasza się do niej dobrowolnie.
Ile wynosi składka zdrowotna emeryta-przedsiębiorcy w 2026 roku?
To zależy od formy opodatkowania.
Przy skali podatkowej, podatku liniowym i karcie podatkowej minimalna składka zdrowotna wynosi 432,54 zł miesięcznie w 2026 r. Dla skali i liniowego minimum to obowiązuje za miesiące od lutego 2026 r. do stycznia 2027 r., a dla karty podatkowej przez cały 2026 rok.
Przy ryczałcie miesięczna składka zdrowotna w 2026 r. wynosi:
- 498,35 zł, gdy przychody od początku roku nie przekroczyły 60 000 zł,
- 830,58 zł, gdy przychody przekroczyły 60 000 zł, ale nie przekroczyły 300 000 zł,
- 1495,04 zł, gdy przychody przekroczyły 300 000 zł.
To właśnie dlatego wybór formy opodatkowania ma u emeryta ogromne znaczenie. Dwie osoby z podobnym biznesem mogą płacić zupełnie inne składki zdrowotne tylko dlatego, że jedna wybrała skalę, a druga ryczałt.
Czy emeryt po osiągnięciu wieku emerytalnego ma limit dorabiania?
Nie. Po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego można dorabiać bez ograniczeń i bez obowiązku rozliczania wysokości zarobków pod kątem zmniejszenia lub zawieszenia świadczenia. Dla kobiet ten wiek wynosi 60 lat, a dla mężczyzn 65 lat.
To najważniejsza informacja dla osób, które chcą spokojnie rozwijać firmę po przejściu na pełną emeryturę. Nie trzeba pilnować miesięcznych progów przychodu tylko po to, by nie stracić części świadczenia. Biznes może rosnąć, a emerytura nadal jest wypłacana.
Co z wcześniejszą emeryturą i działalnością gospodarczą?
Tu trzeba uważać. Przy wcześniejszej emeryturze obowiązują limity przychodu. Od 1 marca 2026 r. pełna wypłata świadczenia jest zachowana do kwoty 6438,50 zł brutto miesięcznie. Po przekroczeniu tego poziomu, ale bez wyjścia ponad 11 957,20 zł brutto, świadczenie może zostać zmniejszone. Po przekroczeniu 11 957,20 zł brutto miesięcznie wypłata może zostać zawieszona.
W uproszczeniu wygląda to tak: wcześniejszy emeryt może prowadzić firmę, ale powinien kontrolować swój przychód. Nie chodzi więc o sam fakt prowadzenia działalności, tylko o to, ile realnie zarabia. Dla wielu osób to sygnał, by dobrze planować faktury, terminy płatności i moment większych rozliczeń.
Czy emeryt może skorzystać z ulg dla nowych firm?
W wielu przypadkach tak. W systemie nadal funkcjonuje ulga na start przez 6 pełnych miesięcy oraz preferencyjne składki społeczne przez 24 miesiące dla osób spełniających warunki. W 2026 r. preferencyjna podstawa składek społecznych to 1441,80 zł, a minimalne składki społeczne od tej podstawy wynoszą łącznie 456,18 zł bez składki zdrowotnej.
Warto jednak pamiętać o jednej rzeczy: ulgi składkowe obniżają bieżący koszt prowadzenia firmy, ale jednocześnie oznaczają niższe podstawy do przyszłych świadczeń. Dla emeryta, który już pobiera świadczenie, nie zawsze będzie to wada, ale dla osoby planującej jeszcze aktywność zawodową przez kilka lat to element, który warto policzyć spokojnie, a nie wybierać automatycznie najtańszy wariant.
Kiedy trzeba zgłosić firmę do ubezpieczeń?
Jeśli zgłoszenie nie nastąpiło przy rejestracji działalności, do ubezpieczeń trzeba zgłosić się w ciągu 7 dni od daty rozpoczęcia działalności. Taki sam 7-dniowy termin pojawia się również przy wyborze ulgi na start.
To drobiazg, który łatwo przeoczyć, zwłaszcza gdy firma rusza “na spokojnie”, po godzinach i bez presji. Tymczasem właśnie formalności na starcie najczęściej decydują o tym, czy później wszystko zgadza się w rozliczeniach i czy nie trzeba niczego prostować.
Co bardziej opłaca się emerytowi: firma czy dorabianie na etacie?
Nie ma jednej odpowiedzi dla każdego. Działalność gospodarcza zwykle daje większą swobodę, możliwość rozliczania kosztów i większą kontrolę nad tempem pracy. Z drugiej strony wymaga pilnowania składki zdrowotnej, terminów rozliczeń i formy opodatkowania.
Dla emeryta po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego firma często bywa bardzo atrakcyjna, bo nie ma limitów dorabiania, a obowiązkowe obciążenia bywają ograniczone głównie do składki zdrowotnej. Przy wcześniejszej emeryturze sytuacja jest bardziej delikatna, bo nawet dobrze prosperujący biznes może wpłynąć na wysokość wypłacanego świadczenia.
Źródło informacji:
- https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/00288
- https://www.zus.pl/-/nowe-wysoko%C5%9Bci-sk%C5%82adek-na-ubezpieczenia-spo%C5%82eczne-w-2026-r.
- https://www.zus.pl/-/komunikat-prezesa-zak%C5%82adu-ubezpiecze%C5%84-spo%C5%82ecznych-z-dnia-12-lutego-2026-r.-w-sprawie-kwot-przychodu-odpowiadaj%C4%85cych-70-i-130-przeci%C4%99tnego-miesi%C4%99cznego-wynagrodzenia-og%C5%82oszonego-za-iv-kwarta%C5%82-2025-r.-stosowanych-przy?utm_source=chatgpt.com
Absolwent Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Od 2012 roku zawodowo związany z dziennikarstwem obejmującym tematykę US, ZUS. Współpracowałem z największymi serwisami w naszym kraju, gdzie doskonaliłem swój kunszt zawodowy. Misją moich serwisów jest dostarczanie zrozumiałej wiedzy z zakresu podatków, działalności ZUS. Prywatnie miłośnik długich wędrówek górskich.
Zobacz koniecznie:
Jak zakończyć jednoosobową działalność gospodarczą?
Kto może prowadzić działalność gospodarczą w Polsce? Zasady dla Polaków, cudzoziemców, emerytów i osób niepełnoletnich
Jak założyć jednoosobową działalność gospodarczą?
Elektroniczna wersja legitymacji emeryta i rencisty od 2023 roku
Świadczenie postojowe dla osób prowadzących działalność gospodarczą – jak wypełnić wniosek?
Jakie są składki ZUS w 2026 roku? Aktualne stawki i szczegółowe wyliczenia
14. emerytura w 2026 roku. Kto dostanie pełną kwotę, kto mniej i co już wiadomo?
Działalność nierejestrowana w 2026 – legalny sposób na mały biznes bez zakładania firmy
Od 1 marca 2026 roku wyższe limity dorabiania
Od 1 lutego 2026 roku zmiany w 800+ dla obywateli Ukrainy
