Jak założyć firmę jednoosobową?

Zaktualizowano: 18 stycznia.2026 r.

Jednoosobowa działalność gospodarcza od lat pozostaje najczęściej wybieraną formą prowadzenia własnej firmy w Polsce, głównie ze względu na prostotę rejestracji i elastyczne zasady działania. Dla wielu osób jest to pierwszy krok w stronę samodzielnego biznesu, ale także decyzja, która wiąże się z konkretnymi obowiązkami podatkowymi, ubezpieczeniowymi i organizacyjnymi. Zanim złożysz wniosek o rejestrację firmy, warto dokładnie zrozumieć, czym jest jednoosobowa działalność gospodarcza i jakie konsekwencje prawne oraz finansowe się z nią wiążą. W 2026 roku procedura zakładania firmy nadal pozostaje stosunkowo prosta, jednak przepisy i formalności wymagają świadomego podejścia. W tym artykule krok po kroku wyjaśniamy, jak założyć jednoosobową działalność gospodarczą oraz na co zwrócić szczególną uwagę jeszcze przed rozpoczęciem działalności.

Czym jest działalność gospodarcza?

Działalność gospodarcza to pojęcie, które ma precyzyjne znaczenie prawne i stanowi fundament funkcjonowania przedsiębiorców w Polsce. Zgodnie z ustawą Prawo przedsiębiorców jest to działalność zarobkowa prowadzona w sposób zorganizowany, we własnym imieniu oraz w sposób ciągły. Oznacza to, że nie każda jednorazowa sprzedaż czy okazjonalna usługa będzie automatycznie uznana za działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów. Kluczowe znaczenie ma tu cel zarobkowy, a także powtarzalność i uporządkowanie działań. Przedsiębiorca samodzielnie podejmuje decyzje, ponosi ryzyko gospodarcze i odpowiada za efekty swojej aktywności. Działalność wykonywana „we własnym imieniu” oznacza natomiast, że to przedsiębiorca jest stroną umów, a nie np. pośrednik działający na cudzy rachunek. W praktyce prawidłowe rozumienie definicji działalności gospodarczej ma istotne znaczenie już na etapie podejmowania decyzji o rejestracji firmy. Od tego zależą m.in. obowiązki wobec urzędów, zasady opodatkowania, ubezpieczenia społeczne oraz odpowiedzialność prawna przedsiębiorcy.

Kto może prowadzić działalność gospodarczą w Polsce?

Jednoosobową działalność w Polsce może prowadzić każda osoba pełnoletnia, która ma pełną zdolność do podejmowania decyzji. Osoby nie mające 18 lat czyli osoby niepełnoletnie też mogą prowadzić jednoosobową działalność gospodarczą w naszym kraju, ale muszą być świadome tego, że każde działanie: od uzyskania wpisu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) po zawieranie umów z kontrahentami, będzie wymagać zgody przedstawiciela ustawowego np. rodzica.

Jak założyć jednoosobową działalność gospodarczą przez internet?

Osoba, która chce zarejestrować jednoosobową działalność gospodarczą przez internet powinna wejść na stronę Biznes.gov.pl (https://www.biznes.gov.pl/pl/e-uslugi/00_0736_00) i przejść etap rejestracji działalności wypełniając wszystkie niezbędne pola formularza.

Przed wypełnieniem wniosku o wpis do CEIDG przygotuj:

• imię, nazwisko, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia
• rodzaj, serię i numer dokumentu tożsamości
• PESEL, jeśli masz obywatelstwo polskie lub został ci nadany
• wszystkie posiadane obywatelstwa
• numer NIP i REGON jeśli zostały nadane
• adres zamieszkania oraz inne adresy związane z zakładaną działalnością gospodarczą
• nazwę zakładanej działalności gospodarczej – musi zawierać twoje imię i nazwisko
• nazwę skróconą
• kody PKD – dopasuj je do rodzaju twojej działalności i wybierz kod przeważający
• liczbę pracowników, których planujesz zatrudnić
• datę rozpoczęcia działalności
• informacje o ubezpieczeniu w ZUS, KRUS lub za granicą
• dane urzędu skarbowego właściwego ze względu na miejsce twojego zamieszkania.

Jak uzyskać numer NIP i REGON?

Osoba zakładająca jednoosobową działalność uzyska NIP i REGON jeśli go nie posiada z automatu po wypełnieniu wniosku. NIP wciągu 1 dnia roboczego, REGON w ciągu 7 dni.

Jaki podać adres jednoosobowej działalności gospodarczej w CEIDG?

Przedsiębiorca rejestrujący jednoosobową działalność osobową w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej musi podać adres do doręczeń oraz jeśli prowadzi działalność w stałym miejscu to zgłoś do CEIDG również adres stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej. Przedsiębiorca może również we wniosku zaznaczyć „brak stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej” jeśli jego działalność będzie się wiązać z częstymi zmianami miejsca jej wykonywania (usługi u klienta) lub będzie miała charakter mobilny.

Jak musi być zbudowana nazwa jednoosobowej działalności gospodarczej?

Przedsiębiorca, który zakłada jednoosobową działalność gospodarczą musi podać nazwę w CEIDG pod, którą będzie działać. Przy wybieraniu nazwy dla jednoosobowej działalności  trzeba wziąć pod uwagę pewne wytyczne, które muszą być spełnione jeśli chodzi o nazwę. Nazwa jednoosobowej działalności gospodarczej musi zawierać co najmniej twoje imię i nazwisko podane w mianowniku – na przykład: Jan Kowalski. Do imienia i nazwiska w nazwie jednoosobowej działalności gospodarczej możesz dodać inne elementy np. określające profil twojej działalności – „Jan Kowalski usługi sprzątające”, wskazujące na miejsce jej prowadzenia – „Nad Gliczą Anna Danuta Kowalska” albo strona internetowa – „Jakisurl.pl Anna Kowalska”.

Jak wybrać kody PKD dla jednoosobowej działalności?

Rejestrując jednoosobową działalność gospodarczą należy podać 1 kod PKD głównej działalności oraz dowolną liczbę kodów PKD pozostałej działalności. Rejestrując jednoosobową działalność gospodarczą nie wpisuj kodów PKD na zapas bo listę kodów PKD możesz aktualizować w dowolnym momencie.

Kody PKD określające Twoją działalność możesz znaleźć za pomocą wyszukiwarki kodów PKD pod adresem https://www.biznes.gov.pl/pl/tabela-pkd

Jaką można wybrać formę opodatkowania przy jednoosobowej działalności?

Rejestrując jednoosobową działalność gospodarczą masz do wyboru trzy formy opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej:

• na zasadach ogólnych, według skali podatkowej (stawka podatkowa 17% i 32%)
• podatkiem liniowym (stawka podatkowa 19%)
• ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Jakie składki ZUS przy jednoosobowej działalności gospodarczej?

Wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, który zgłosiłeś na formularzu CEIDG-1 (elektronicznie) na stronie internetowej CEIDG, lub osobiście – w urzędzie gminy, miasta, albo korespondencyjnie – z poświadczeniem podpisu u notariusza), jest równocześnie zgłoszeniem przedsiębiorcy w ZUS jako płatnika składek. Na podstawie wniosku ZUS sporządzi:

• zgłoszenie płatnika na formularzu ZUS ZFA oraz ewentualnie
• informację o Twoich rachunkach bankowych jako płatnika składek na formularzu ZUS ZBA,
• informację o adresach prowadzenia przez Ciebie działalności na formularzu ZUS ZAA.

Nie musisz sam sporządzać tych dokumentów ani ich przekazywać do ZUS. Koniecznie przeczytaj „Przewodnik dla rozpoczynających działalność gospodarczą” od ZUS.

Przedsiębiorcy w Polsce muszą rozliczać i opłacać za siebie składki do ZUS na:

• ubezpieczenia społeczne, z których obowiązkowe są: ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, a dobrowolne jest ubezpieczanie chorobowe
• Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy
• ubezpieczenie zdrowotne.

Jak jednoosobowe działalności mogą obniżyć składki na ZUS?

• Ulga na start (6 miesięcy bez składek na ubezpieczenie społeczne) – podejmiesz działalność gospodarczą po raz pierwszy albo ponownie po co najmniej 60 miesiącach kalendarzowych od ostatniego zawieszenia lub zakończenia działalności gospodarczej, nie będziesz wykonywać dla byłego pracodawcy tego, co robiłeś dla niego jako pracownik, w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym.
• Obniżone składki ZUS przez 24 miesiące (składki na ubezpieczenia społeczne od tzw. preferencyjnej podstawy wymiaru składek) – nie prowadzisz lub w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej nie prowadziłeś innej pozarolniczej działalności, nie wykonujesz działalności gospodarczej na rzecz byłego pracodawcy, dla którego przed rozpoczęciem działalności gospodarczej (w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym) wykonywałeś czynności, które wchodzą w zakres Twojej działalności gospodarczej.

Nowe terminy opłacania składek do ZUS

Od 1 stycznia 2022 roku obowiązują 3 terminy płatności składek ZUS i przekazywania dokumentów rozliczeniowych:

• do 5. dnia następnego miesiąca – dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych
• do 15. dnia następnego miesiąca – dla płatników składek posiadających osobowość prawną
• do 20. dnia następnego miesiąca – dla pozostałych płatników składek.

Nowe terminy dotyczą opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, FP i FS, FGŚP oraz FEP rozliczanych w dokumentach składnych za styczeń 2022 r. i za następne miesiące.

 

Źródło informacji:

1. https://www.zus.pl/baza-wiedzy/biezace-wyjasnienia-komorek-merytorycznych/firmy/-/publisher/details/1/ulga-na-start-preferencyjna-podstawa-dzialalnosc-nieewidencjonowana_-jakie-sa-warunki-uprawnienia-i-skutki-/1680068
2. https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/00120#8
3. https://www.zus.pl/firmy/zgloszenie-platnika/firmy/zgloszenie-przedsiebiorcy-ceidg-