Co to jest PIT-28?

PIT-28 wygląda na jeden z prostszych formularzy w polskim systemie podatkowym i to wrażenie jest w dużej mierze prawdziwe: nie ma tu kosztów uzyskania przychodu, nie ma amortyzacji, nie ma rozliczania straty z bieżącego roku. Kłopoty zaczynają się gdzie indziej. Termin złożenia zmienił się kilka lat temu i do dziś krąży w obiegu w starej, błędnej wersji. Zeznanie pojawia się w usłudze Twój e-PIT, ale nie działa tam tak jak PIT-37, o czym co roku przekonuje się część wynajmujących. Do tego dochodzi składka zdrowotna liczona od przychodu, która potrafi zmienić opłacalność całej formy opodatkowania. Poniżej rozkładam to na części: kto ma obowiązek, kiedy, ile i gdzie najczęściej ucieka pieniądz.

Co to jest PIT-28 i czym różni się od innych zeznań rocznych?

PIT-28 to zeznanie o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Składa je osoba fizyczna, która swoje przychody opodatkowuje na podstawie ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, a nie na zasadach ogólnych z ustawy o PIT.

Różnica względem PIT-36 czy PIT-37 nie polega tylko na innym druku. Zmienia się przedmiot opodatkowania. W zeznaniach opartych na skali podatkowej podstawą jest dochód, czyli przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania. W PIT-28 podstawą jest sam przychód. Faktura za nowy laptop, rachunek za paliwo, opłata za biuro coworkingowe, żaden z tych wydatków nie zmniejsza podatku. Podatek liczy się od kwoty, która wpłynęła, i mnoży przez stawkę przypisaną do rodzaju działalności.

Ta konstrukcja niesie konsekwencję, którą łatwo przeoczyć przy wyborze formy opodatkowania. Ryczałt jest przewidywalny i tani przy niskich kosztach, ale kompletnie nie reaguje na sytuację, w której firma ma zły rok. Przy skali podatkowej strata oznacza brak podatku i możliwość rozliczenia jej w kolejnych latach. Na ryczałcie przychód 200 tys. zł przy kosztach 190 tys. zł nadal generuje podatek liczony od pełnych 200 tys. zł. Bieżącej straty na ryczałcie po prostu nie ma z czego wykazać, bo koszty nie wchodzą do równania. Odliczyć można natomiast stratę z lat wcześniejszych, jeżeli powstała, gdy podatnik rozliczał się według skali albo liniowo i nie minęło pięć lat.

Warianty formularza są dwa. Standardowy PIT-28 dla podatnika oraz PIT-28S składany przez przedsiębiorstwo w spadku.

Kto składa PIT-28?

Obowiązek złożenia PIT-28 mają trzy grupy podatników i tylko one.

Pierwsza to przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, którzy wybrali ryczałt jako formę opodatkowania. Prawo do ryczałtu w 2026 r. mają ci, których przychody z działalności prowadzonej samodzielnie w 2025 r. nie przekroczyły równowartości 2 000 000 euro, czyli 8 517 200 zł według kursu NBP z 1 października 2025 r. (4,2586 zł za euro). Osoby rozpoczynające działalność w trakcie roku mogą wybrać ryczałt bez względu na wysokość przychodów.

Druga grupa to wspólnicy spółek cywilnych i jawnych osób fizycznych opodatkowanych ryczałtem. Tu limit 2 000 000 euro liczy się od sumy przychodów wszystkich wspólników. Każdy wspólnik składa własny PIT-28 i wykazuje w nim swój udział, a do zeznania dołącza załącznik PIT-28/B z danymi spółki. Wspólne zeznanie dla spółki nie istnieje.

Trzecia grupa jest najliczniejsza i najczęściej zaskakiwana obowiązkiem: osoby uzyskujące przychody z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy i umów o podobnym charakterze poza działalnością gospodarczą. Od 1 stycznia 2023 r. najem prywatny nie ma alternatywy. Skala podatkowa została dla tego źródła zlikwidowana, więc każdy, kto wynajmuje mieszkanie prywatnie, rozlicza się ryczałtem i składa PIT-28. Nie trzeba tego wyboru nigdzie zgłaszać, bo wynika wprost z ustawy.

Do tego dochodzi wąska kategoria: przychody ze sprzedaży przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy lub hodowli, jeśli rolnik wybrał ryczałt.

Jeśli działalność jest prowadzona na ryczałcie, ale w danym roku nie przyniosła przychodu, zeznanie i tak trzeba złożyć. Zerowy PIT-28 to nie formalność bez znaczenia, bo od jego złożenia zależy między innymi zachowanie prawa do wspólnego rozliczenia z małżonkiem z innych źródeł.

Do kiedy składa się PIT-28?

Od rozliczenia za 2022 rok PIT-28 składa się w tym samym oknie co pozostałe zeznania roczne: od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Zeznanie za 2026 r. trzeba więc złożyć do 30 kwietnia 2027 r. Ta data wypada w piątek, więc termin się nie przesuwa. Zasada przesunięcia na najbliższy dzień roboczy działa tylko wtedy, gdy 30 kwietnia przypada w sobotę lub dzień ustawowo wolny.

W obiegu wciąż funkcjonują dwie nieaktualne daty: koniec lutego oraz 31 stycznia. Obie pochodzą sprzed zmian wprowadzonych Polskim Ładem i obie potrafią kosztować. Podatnik, który złożył zeznanie w lutym, nie ryzykuje niczym, bo mieści się w terminie. Problem dotyczy tego, kto usłyszał, że skoro termin minął w lutym, to sprawa jest przegrana, i przestał się nią zajmować.

Zeznanie złożone przed 15 lutego nie jest odrzucane, ale traktuje się je tak, jakby wpłynęło 15 lutego. Ma to znaczenie przy liczeniu terminu zwrotu nadpłaty. Urząd ma 45 dni na zwrot przy zeznaniu elektronicznym i 3 miesiące przy papierowym, a bieg tego terminu zaczyna się od 15 lutego, nie od daty faktycznego wysłania.

Termin płatności podatku jest ten sam co termin złożenia zeznania. Kwotę dopłaty przelewa się na indywidualny mikrorachunek podatkowy, ten sam, na który idą zaliczki i VAT. W tytule przelewu wpisuje się symbol PIT-28 przy rozliczeniu rocznym oraz PPE przy zaliczkach w trakcie roku.

Dlaczego PIT-28 w usłudze Twój e-PIT nie złoży się sam?

To najkosztowniejsze nieporozumienie związane z tym formularzem. Krajowa Administracja Skarbowa udostępnia od 15 lutego wstępnie wypełniony PIT-28 w e-Urzędzie Skarbowym, tak samo jak PIT-37 czy PIT-38. Mechanizm działa jednak inaczej.

PIT-37 i PIT-38, jeśli podatnik nic z nimi nie zrobi, zostają automatycznie zaakceptowane i wysłane ostatniego dnia terminu. PIT-28, PIT-36 i PIT-36L nie. Te zeznania wymagają samodzielnego uzupełnienia danych i ręcznej akceptacji. Brak reakcji oznacza, że po 30 kwietnia w systemie nie ma złożonego zeznania, a podatnik jest w zwłoce, mimo że widział swój formularz przygotowany przez urząd.

Powód jest techniczny i całkiem logiczny. Administracja skarbowa nie dysponuje pełnymi danymi o przychodach ryczałtowca. Zna wpłacone zaliczki i raporty ZUS, ale nie zna kwot z ewidencji przychodów ani podziału na stawki. Wstępnie wypełniony PIT-28 to więc szkielet, a nie gotowe rozliczenie. Osoba wynajmująca mieszkanie zobaczy tam często same zera, bo od najmu prywatnego nikt nie przekazuje do urzędu informacji o wysokości czynszu.

W praktyce podatnik ma trzy drogi: uzupełnić i zaakceptować zeznanie w e-Urzędzie Skarbowym, złożyć je przez system e-Deklaracje lub program komercyjny, albo dostarczyć papier do urzędu według miejsca zamieszkania na ostatni dzień roku podatkowego. Przy wysyłce elektronicznej dowodem złożenia jest Urzędowe Poświadczenie Odbioru, przy papierze potwierdzenie nadania listu poleconego. Odpowiedzialność za poprawność zeznania spoczywa na podatniku niezależnie od tego, że wstępną wersję przygotował urząd.

Jakie stawki ryczałtu wykazuje się w PIT-28?

W 2026 r. obowiązuje dziewięć stawek ryczałtu, od 2% do 17%, plus osobna konstrukcja progowa dla najmu prywatnego. Stawka nie jest kwestią wyboru, wynika z rodzaju wykonywanej działalności opisanego w art. 12 ustawy o ryczałcie. Jeden przedsiębiorca może stosować kilka stawek jednocześnie, jeżeli świadczy różne usługi, ale wtedy ewidencja przychodów musi umożliwiać przypisanie każdej sprzedaży do właściwej stawki.

Rozliczenie kwartalne zamiast miesięcznego przysługuje podatnikom rozpoczynającym działalność oraz tym, których przychody w poprzednim roku nie przekroczyły równowartości 200 000 euro, czyli 851 720 zł dla 2026 r. Wybór kwartalny zgłasza się w zeznaniu rocznym, już po fakcie.

Co można odliczyć w PIT-28, a czego nie?

Brak kosztów uzyskania przychodu nie oznacza, że w PIT-28 nie ma nic do odliczenia. Od przychodu odejmuje się zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne oraz 50% zapłaconych w roku podatkowym składek na ubezpieczenie zdrowotne, także za osoby współpracujące. W 2026 r. to odliczenie nie ma odrębnego rocznego limitu kwotowego, w odróżnieniu od podatku liniowego, gdzie łączna kwota składek zdrowotnych zaliczanych do kosztów albo odliczanych od dochodu została ograniczona do 14 100 zł.

Poza tym w załączniku PIT/O można rozliczyć wpłaty na IKZE, ulgę termomodernizacyjną, rehabilitacyjną, internetową, darowizny na cele pożytku publicznego, kultu religijnego i krwiodawstwo. Załącznik PIT/D obsługuje ulgę odsetkową na zasadzie praw nabytych. Ryczałtowiec może też przekazać 1,5% podatku wybranej organizacji pożytku publicznego.

Lista wykluczeń jest jednak dłuższa i to ona przesądza o opłacalności formy.

Kwestia wspólnego rozliczenia wymaga doprecyzowania, bo bywa upraszczana w obie strony. Prowadzenie działalności opodatkowanej ryczałtem wyklucza wspólne zeznanie z małżonkiem, chyba że podatnik złoży zerowy PIT-28, czyli nie osiągnął w roku żadnych przychodów z tej działalności. Najem prywatny na ryczałcie to natomiast wyraźny ustawowy wyjątek: osoba wynajmująca mieszkanie i płacąca 8,5% zachowuje prawo do wspólnego rozliczenia dochodów z etatu z małżonkiem na PIT-37 lub PIT-36. Do sumy wspólnych dochodów nie wlicza się wtedy przychodów opodatkowanych ryczałtem.

Podobnie z ulgą na dziecko. Sama nie przepada, tylko nie ma jej od czego odliczyć, skoro ryczałt nie jest podatkiem obliczanym według skali. Jeśli podatnik uzyskuje równolegle dochody opodatkowane skalą, na przykład z etatu, ulgę rozlicza w zeznaniu dotyczącym tych dochodów, pilnując limitu dochodów uprawniającego do ulgi przy jednym dziecku.

Zwolnienia dla rodzin 4+, dla seniorów i ulga na powrót obejmują natomiast również przychody z działalności opodatkowanej ryczałtem, w ramach wspólnego rocznego limitu 85 528 zł.

Ile realnie kosztuje ryczałt razem ze składką zdrowotną?

Porównywanie form opodatkowania po samej stawce podatku prowadzi na manowce, bo przy ryczałcie druga rata rachunku nazywa się składka zdrowotna i też jest liczona od przychodu. Nie od dochodu, nie od zysku, od przychodu pomniejszonego wyłącznie o zapłacone składki społeczne.

Podstawą wyliczenia jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale roku poprzedniego. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS z 22 stycznia 2026 r. wyniosło ono 9 228,64 zł. Składka to 9% podstawy, a podstawa zależy od progu przychodowego.

Dane dotyczą 2026 r. Progi liczy się narastająco od początku roku, jeżeli przedsiębiorca opłaca składkę według przychodów bieżących. Alternatywą jest metoda uproszczona, dostępna dla prowadzących działalność przez cały poprzedni rok: składka jest wtedy stała przez dwanaście miesięcy, ustalona według progu z roku poprzedniego, a różnicę wyrównuje się w rocznym rozliczeniu składki.

Skokowy charakter tych progów tworzy sytuację, którą trzeba przeliczyć w listopadzie, a nie w kwietniu. Przedsiębiorca z przychodem 298 000 zł zapłaci w skali roku 9 966,96 zł składki zdrowotnej. Ten sam przedsiębiorca po wystawieniu w grudniu dodatkowej faktury na 5 000 zł przekracza 300 000 zł i wchodzi do najwyższego progu, gdzie roczna składka wynosi 17 940,48 zł. Różnica to 7 973,52 zł przy przychodzie wyższym o 5 000 zł. Sama faktura okazuje się deficytowa, choć podatek od niej wynosi ułamek tej kwoty. Przesunięcie płatności na styczeń, jeśli jest zgodne z umową i realiami transakcji, bywa rozwiązaniem znacznie tańszym niż jakakolwiek optymalizacja po stronie samego ryczałtu.

Najem prywatny funkcjonuje poza tym mechanizmem. Nie jest działalnością gospodarczą, więc nie generuje ani składek społecznych, ani zdrowotnej. Wynajmujący płaci wyłącznie ryczałt 8,5% lub 12,5% i na tym jego obciążenia się kończą. To zasadnicza różnica między najmem prywatnym a najmem prowadzonym w ramach działalności, którą łatwo przeoczyć, patrząc tylko na stawki podatku.

Najem prywatny w PIT-28: gdzie znikają pieniądze?

Stawki dla najmu prywatnego są dwie i tworzą próg. Do 100 000 zł przychodu rocznie obowiązuje 8,5%, od nadwyżki ponad tę kwotę 12,5%. Limit liczy się łącznie dla wszystkich wynajmowanych nieruchomości danego podatnika i narastająco od stycznia. Przekroczenie nie działa wstecz, wyższa stawka dotyczy tylko nadwyżki.

Przy nieruchomości należącej do majątku wspólnego małżonków każde z nich rozlicza domyślnie połowę przychodu i każde ma własny limit 100 000 zł. Małżonkowie pozostający we wspólności majątkowej mogą jednak złożyć oświadczenie o opodatkowaniu całości przychodu przez jedno z nich. Wtedy limit dla stawki 8,5% wynosi dla tej osoby 200 000 zł, a zamiast dwóch zeznań składa się jedno. Oświadczenie ma termin: do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wpłynął pierwszy przychód z najmu w danym roku. Spóźnienie jest nieodwracalne w skutkach na cały rok. Raz złożone oświadczenie obowiązuje w kolejnych latach, dopóki nie zostanie odwołane.

Najciekawsze rzeczy dzieją się jednak nie w stawkach, tylko w treści umowy najmu. Pokazuje to sytuacja, z jaką mierzą się właściciele dwóch, trzech lokali.

Anna wynajmuje dwa mieszkania w dużym mieście. Umówiony czynsz najmu to łącznie 8 000 zł miesięcznie, a opłaty eksploatacyjne, czyli zaliczka do wspólnoty, woda, prąd i wywóz odpadów, wynoszą średnio 900 zł miesięcznie na oba lokale. Pieniądze fizycznie przechodzą przez jej konto, bo to ona płaci wspólnocie i dostawcom.

W pierwszym wariancie umowa mówi po prostu o czynszu 8 900 zł miesięcznie „wraz z opłatami”. Cała ta kwota jest wtedy przychodem z najmu. Rocznie daje to 106 800 zł. Podatek: 8,5% od 100 000 zł to 8 500 zł, plus 12,5% od 6 800 zł to 850 zł, razem 9 350 zł.

W drugim wariancie umowa rozdziela czynsz najmu (8 000 zł) od opłat eksploatacyjnych, które zgodnie z jej treścią obciążają najemcę, a wynajmujący jedynie je pobiera i przekazuje dostawcom według rzeczywistego zużycia. Zgodnie z utrwaloną linią interpretacyjną Krajowej Informacji Skarbowej takie opłaty nie stanowią przychodu wynajmującego. Przychód roczny wynosi wtedy 96 000 zł, w całości opodatkowany stawką 8,5%, czyli 8 160 zł podatku.

Różnica to 1 190 zł rocznie przy identycznym przepływie gotówki i tej samej realnej sytuacji ekonomicznej. Anna nie zarobiła ani złotówki więcej ani mniej. Zmienił się wyłącznie zapis w umowie, który zdecydował o tym, po której stronie progu 100 000 zł się znalazła. Warunek jest jednak twardy: umowa musi jednoznacznie wskazywać, że opłaty obciążają najemcę, a wynajmujący powinien przechowywać rachunki od dostawców i wspólnoty na wypadek czynności sprawdzających. Umowa napisana niedbale, z jednym ryczałtowym czynszem, tej ochrony nie daje.

Ten sam mechanizm działa w drugą stronę u osób, które nigdy nie zbliżą się do 100 000 zł. Tam wydzielanie mediów nie zmienia stawki, zmienia tylko wysokość podstawy, więc oszczędność jest proporcjonalna i mniej spektakularna, ale nadal realna: 8,5% od 10 800 zł mediów rocznie to 918 zł.

Jakie obowiązki trzeba spełnić w trakcie roku?

Roczny PIT-28 jest tylko domknięciem procesu, który toczy się przez dwanaście miesięcy. Ryczałtowiec nie składa w trakcie roku żadnych deklaracji miesięcznych, ale ma trzy obowiązki, których zaniedbanie kosztuje więcej niż samo spóźnione zeznanie.

Pierwszy to ewidencja przychodów. Prowadzi się ją odrębnie za każdy rok, z podziałem na stawki ryczałtu. Konsekwencja jej braku lub nierzetelności jest w ustawie sformułowana wyjątkowo ostro: organ podatkowy określa przychód szacunkowo i stosuje do niego stawkę stanowiącą pięciokrotność właściwej, przy czym łącznie nie więcej niż 75% przychodu. Dla przedsiębiorcy na stawce 8,5% oznacza to 42,5% zamiast 8,5%. Dla wynajmującego, u którego cała dokumentacja to przelewy na koncie, ryzyko jest realne wtedy, gdy ewidencji nie prowadzi w ogóle, licząc na to, że wystarczy historia rachunku.

Drugi to zaliczki. Ryczałt wpłaca się do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu lub kwartale, którego dotyczy. Zaliczka za grudzień lub za czwarty kwartał ma termin 20 stycznia i nie została zniesiona. Złożenie zeznania rocznego nie zwalnia z jej zapłaty, choć w praktyce część podatników uznaje, że skoro rozliczenie i tak nastąpi w kwietniu, styczniowa wpłata jest zbędna. Odsetki za zwłokę biegną tu od 21 stycznia.

Trzeci obowiązek jest nowy i wchodzi etapami. Od 1 stycznia 2026 r. ewidencję przychodów muszą prowadzić w formie elektronicznej ci podatnicy na ryczałcie, którzy przesyłają miesięczne pliki JPK_V7M, czyli czynni podatnicy VAT rozliczający się miesięcznie. Ich ewidencję trzeba przekazać jako plik JPK_EWP, ale raz w roku, w terminie złożenia zeznania, więc pierwszy taki plik za 2026 r. trafi do urzędu do 30 kwietnia 2027 r. Pozostałych ryczałtowców obowiązek prowadzenia ewidencji elektronicznej obejmie od 1 stycznia 2027 r. Ewidencja w arkuszu kalkulacyjnym przestaje wtedy wystarczać, bo plik musi mieć strukturę XML zgodną z rozporządzeniem. JPK_EWP nie zastępuje PIT-28, jest odrębnym raportem obok niego.

Są jeszcze dwie sytuacje, w których prawo do ryczałtu można stracić w trakcie roku. Pierwsza to przekroczenie limitu 2 000 000 euro. Nie wyrzuca ono z ryczałtu natychmiast, podatnik kończy rok na ryczałcie i traci do niego prawo dopiero od 1 stycznia kolejnego roku. Druga jest znacznie bardziej dotkliwa: uzyskanie przychodu ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, odpowiadających czynnościom wykonywanym w ramach stosunku pracy, powoduje utratę prawa do ryczałtu od dnia uzyskania tego przychodu do końca roku. Cały rok trzeba wtedy przeliczyć według zasad ogólnych.

Dla kogo PIT-28 nie ma sensu?

Ryczałt jest sprzedawany jako prostota i niska stawka, ale są sytuacje, w których wybór tej formy to strata pieniędzy niezależnie od tego, jak wygodnie się rozlicza.

Nie ma sensu przy wysokim udziale kosztów. Firma handlowa ze stawką 3% i marżą kilkunastoprocentową wypada zwykle dobrze, ale usługodawca ze stawką 8,5% i kosztami rzędu 60% przychodu płaci podatek liczony od kwoty, której w większości nigdy nie zobaczył. Prosty test: policz podatek od przychodu według stawki ryczałtu i porównaj z 12% lub 19% od realnego dochodu. Przy niskim dochodzie i wysokich kosztach różnica bywa kilkukrotna.

Nie ma sensu tam, gdzie liczy się kwota wolna. Osoba z niewielkim przychodem z działalności, która nie ma innych dochodów, na skali podatkowej zapłaci zero do wysokości 30 000 zł dochodu. Na ryczałcie zapłaci od pierwszej złotówki przychodu.

Nie ma sensu dla rodzin, które realnie korzystają z preferencji. Utrata wspólnego rozliczenia z małżonkiem o wyraźnie niższych dochodach oraz brak ulgi na dziecko potrafią przewyższyć oszczędność na samej stawce. To rachunek do zrobienia na konkretnych liczbach, nie do rozstrzygnięcia intuicyjnie.

Nie ma sensu dla programistów i firm prowadzących prace badawczo-rozwojowe, które kwalifikują się do IP Box. Stawka 5% od dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej jest niedostępna na ryczałcie i przy odpowiedniej skali działalności bije nawet stawkę 12%.

Ostrożności wymaga też każda działalność o niestabilnych przychodach albo taka, która dopiero rusza i przez pierwszy rok będzie generować straty. Ryczałt nie ma na to żadnego mechanizmu amortyzującego.

Osobna kategoria to podatnicy wprost wyłączeni z ryczałtu przez ustawę: prowadzący apteki, handlujący częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych, obracający wartościami dewizowymi, wytwarzający wyroby objęte akcyzą poza wyjątkami dotyczącymi energii z odnawialnych źródeł.

Jak to poukładać przed wypełnieniem formularza

Sam PIT-28 rzadko bywa problemem technicznym. Kłopoty pojawiają się wcześniej, w decyzjach podjętych przez cały rok: w tym, jak sformułowano umowę najmu, czy ewidencja przychodów pozwala rozdzielić stawki, czy oświadczenie małżonków trafiło do urzędu w terminie, czy grudniowa faktura nie przesunęła przychodu do wyższego progu składki zdrowotnej. W kwietniu większości z tych rzeczy nie da się już naprawić.

Trzy rzeczy warto sprawdzić przed wysyłką. Czy zeznanie faktycznie zostało złożone, a nie tylko obejrzane w e-Urzędzie Skarbowym, bo PIT-28 nie akceptuje się sam. Czy odliczono 50% zapłaconej w roku składki zdrowotnej, bo to jedno z najczęściej pomijanych odliczeń u wynajmujących, którzy prowadzą też działalność. Czy przychody trafiły do właściwych stawek, bo błędna klasyfikacja jest głównym powodem korekt w tej grupie podatników.

Wybór między ryczałtem a skalą lub podatkiem liniowym to nie kwestia gustu, tylko arytmetyki na własnych liczbach: przychód, koszty, sytuacja rodzinna, próg składki zdrowotnej. Formę opodatkowania działalności wybiera się do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym uzyskano pierwszy przychód w roku, a jeśli pierwszy przychód pojawił się w grudniu, do końca roku podatkowego. Ta data zapada dużo wcześniej niż moment, w którym większość ludzi zaczyna myśleć o zeznaniu.

Stan prawny opisany w tekście dotyczy lipca 2026 r. Przepisy o ryczałcie zmieniały się w ostatnich latach kilkakrotnie, a w toku są prace nad projektem dotyczącym opodatkowania usług świadczonych na rzecz własnej spółki. Przed decyzją o zmianie formy opodatkowania zweryfikuj aktualny stan przepisów, a przy nietypowej działalności skonsultuj klasyfikację stawki z doradcą podatkowym albo wystąp o interpretację indywidualną.

Najczęściej zadawane pytania

Poniżej krótkie odpowiedzi na pytania, które przy ryczałcie pojawiają się najczęściej, zwłaszcza w kwietniu, tuż przed terminem. Każda z nich dotyczy sytuacji, w której podatnicy najłatwiej popełniają błąd.

Czy trzeba złożyć PIT-28, jeśli w danym roku nie było żadnego przychodu?

Tak. Podatnik, który wybrał ryczałt i nie zrezygnował z tej formy, składa zerowy PIT-28 nawet przy braku przychodów, na przykład przy zawieszonej działalności. Ma to praktyczne znaczenie, bo złożenie zerowego zeznania pozwala zachować prawo do wspólnego rozliczenia z małżonkiem z pozostałych źródeł dochodu.

Do jakiego urzędu skarbowego składa się PIT-28?

Do urzędu właściwego według miejsca zamieszkania podatnika, ustalonego na ostatni dzień roku podatkowego. Nie decyduje adres prowadzenia działalności ani adres wynajmowanej nieruchomości. Przy przedsiębiorstwie w spadku właściwość ustala się według ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego przedsiębiorcy.

Czy PIT-28 można skorygować i w jakim terminie?

Tak, korektę składa się na tym samym formularzu z zaznaczonym celem złożenia „korekta zeznania”. Czas na nią jest do upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, czyli 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jeśli korekta zwiększa podatek, do dopłaty doliczają się odsetki za zwłokę.

Co grozi za złożenie PIT-28 po terminie?

Niezłożenie zeznania w terminie jest wykroczeniem skarbowym, a przy większych kwotach może zostać zakwalifikowane jako przestępstwo skarbowe. Grzywna za wykroczenie mieści się w przedziale od jednej dziesiątej do dwudziestokrotności minimalnego wynagrodzenia. Podatnik, który zorientuje się przed wezwaniem z urzędu, może złożyć czynny żal wraz z zaległym zeznaniem i zapłatą podatku, co pozwala uniknąć kary.

Czy dochody z etatu wykazuje się w PIT-28?

Nie. PIT-28 obejmuje wyłącznie przychody opodatkowane ryczałtem. Wynagrodzenie z umowy o pracę, zlecenia czy emerytura trafiają do odrębnego zeznania, najczęściej PIT-37. Osoba, która pracuje na etacie i jednocześnie wynajmuje mieszkanie, składa w tym samym terminie dwa zeznania.

Czy w PIT-28 można przekazać 1,5% podatku na organizację pożytku publicznego?

Tak. Wystarczy wpisać numer KRS wybranej organizacji w odpowiedniej części zeznania. Przekazanie nie zwiększa kwoty podatku do zapłaty, dzieli jedynie już należną kwotę. Warunkiem jest terminowe złożenie zeznania i uregulowanie podatku.

Czy zaliczki na ryczałt trzeba płacić, jeśli w danym miesiącu nie było przychodu?

Nie. Brak przychodu w miesiącu lub kwartale oznacza brak zaliczki i nie trzeba tego nigdzie zgłaszać ani składać żadnej deklaracji zerowej. Obowiązek wpłaty wraca automatycznie w okresie, w którym przychód się pojawi.

Czy sprzedaż firmowego środka trwałego wykazuje się w PIT-28?

Tak, ale według odrębnej stawki. Odpłatne zbycie ruchomości i praw majątkowych będących składnikami majątku związanymi z działalnością opodatkowuje się stawką 3%, a nieruchomości i praw majątkowych stanowiących środki trwałe stawką 10%, niezależnie od stawki stosowanej do podstawowej działalności.